Nowości 2018

Zbigniew Chojnowski Zawsze gdzieś jest noc

Wojciech Czaplewski Książeczka rodzaju

Marek Czuku Stany zjednoczone

Anna Frajlich Laboratorium (wydanie 3, rozszerzone)

Małgorzata Gwiazda-Elmerych Czy Bóg tutaj

Lech M. Jakób Do góry nogami

Jolanta Jonaszko Bez dziadka. Pamiętnik żałoby

Péter Kántor Czego potrzeba do szczęścia

Sławomir Kuźnicki Kontury

Bogusława Latawiec Pierzchające ogrody

Piotr Michałowski Zaginiony w kreacji. Poemat z przypadku

Uta Przyboś Tykanie

Karol Samsel Autodafe

City 4. Antologia polskich opowiadań grozy

 

Nowości 2017

Maria Bigoszewska Wołam cię po imieniu

Jan Drzeżdżon Szalona Monika

Krzysztof Gryko Kontrapunkt

Lech M. Jakób Rzeczy

István Kemény Programy w labiryncie

Bogusław Kierc Jatentamten

Janusz Kryszak Nieme i puste

Joanna Lech Piosenki pikinierów


Dariusz Muszer Pole Czaszek

Cezary Nowakowski, Jakub Nowakowski Błogosławieni

Grażyna Obrąpalska Podróże w pamięć

Halszka Olsińska Złota żyła

Mirosława Piaskowska-Majzel 36 i 6

Małgorzata Południak Pierwsze wspomnienie wielkiego głodu

Ewa Sonnenberg Wiersze dla jednego człowieka

Bartosz Suwiński Wyraj

Paweł Tański Glinna

Maria Towiańska-Michalska Akrazja

Andrzej Turczyński Źródła. Fragmenty, uwagi i komentarze

Miłosz Waligórski Długopis

Henryk Waniek Miasto niebieskich tramwajów

Andrzej Wasilewski Teoria literatury Stanisława Lema

Zbigniew Wojciechowicz Dulszczynea

Marta Zelwan Graffiti


2017. Antologia współczesnych polskich opowiadań

Ukraińska Nadzieja. Antologia poezji

 

"Mikroelementy", http://fundacja-fka.pl, 23.05.2017

Recenzje » Recenzje 2017 » "Mikroelementy", http://fundacja-fka.pl, 23.05.2017

copyright © http://fundacja-fka.pl 2017

Mikroelementy to referat z codzienności czterdziestolatka zapisanej jako pole toczącej się nieskończenie bitwy. Tylko o co ta walka?

Może o chwilę autonomii w rzeczywistości, w której wszystko musi do kogoś należeć, a każdy nasz ruch jest uzależniony od drugiego człowieka? Może to bezsensowne starcie z nieuchronną konsekwencją mijających lat? Z zegarem biologicznym, który nie działa w parze z dojrzałością emocjonalną? A może tylko nostalgia za oniryczną młodością i lęk przed odpowiedzialnością? A może to walka o zajęcie wygodnej pozycji, gdzieś między młodzieńczą beztroską, a posępną stabilnością?

Nie wiem, czy dobrze podpowiada mi intuicja, ale Mikroelementy są właśnie takim zapisem nieprzystosowania do oczekiwań większości czterdziestolatków, rozczarowania sytuacją życiową i toksyczną, głęboką frustracją tym, co się dotychczas wydarzyło. Większość bohaterów Suskiewicza to przede wszystkim nasi rówieśnicy, ci, wobec których jesteśmy nieustannie porównywani. I z nimi właśnie bohaterowie większości opowiadań mają największy problem.

Dwadzieścia jeden opowiadań Łukasza Suskiewicza to zbiór krótkich próz, kilkustronicowych opowiadań, które wydają się sumą doświadczeń samego autora (bohaterowie – czterdziestolatkowie, w opowiadaniach pojawia się Częstochowa – w niej też mieszka Suskiewicz). Krótkie, referencyjne, od gorzko-ironicznych po zabawne historie z wakacyjnych eskapad. Sprawozdania z życia seksualnego, domowych kłótni, fałszywych relacji między najbliższymi. Mnożą się sprawozdania z kroniki codziennych wzlotów i upadków. A wszystko i tak sprowadza się do rozczarowania byle jakim życiem „czterdziestki”.

Pierwsze jest opowiadanie o małżeństwie, które przeżywa głęboki kryzys. Mąż i żona są sobą wyraźnie zmęczeni, związek rozłazi im się w skrajnie różne strony. Mężczyzna, im starszy, tym bardziej przypomina niefrasobliwego dwudziestolatka. Żona, w skrócie, staje się coraz starsza,a co za tym idzie, sfrustrowana, rozczarowana partnerem i brakiem jego zainteresowania, zmęczona i coraz bardziej wulgarna. Przekleństwa zresztą towarzyszą bohaterom przez całą książkę. Nie wiem, czy to celowa afirmacja różnych postaw ludzi koło czterdziestki, ale na pewno jasny sygnał destrukcji komunikacji między ludźmi. Zdawkowe, wulgarne, roszczeniowe zdania – to właśnie z nich lepi się codzienny język, zwłaszcza jeśli chodzi o opisywany przez Suskiewicza model związku. A model ten trywializuje uczucia bliskich, ustawia hierarchię nakazów i zakazów nad prawdziwymi potrzebami. Wreszcie, demoluje związki międzyludzkie. To nie przypadek, że najbardziej „sobą” główny bohater czuje się w opowiadaniu Diabeł i meskalina, w którym spotyka kilku obcokrajowców i spędza z nimi mocno rozalkoholizowany wieczór. Zrywa z dotychczasowym kodeksem zachowania, z obowiązującym spisem tego co wolno, a czego nie wolno. Spontaniczność, życzliwość i serdeczność, wszystkie te emocje wydobywają się z niego w podobnym tempie, w jakim wlewa w siebie kolejne porcje alkoholu. Chwilowa iluzja wolności wydaje się nawet tak pociągająca, że warto dla niej pójść do łóżka z prostytutką. A może nie „pójść”, tylko uciec. Urwać się, zerwać, bać, zaryzykować. Skandalicznie upraszczam, ale zdaje się, że właśnie o te emocje chodzi Suskiewiczowi: to dosyć ważny wątek na tle wszystkich opowiadań: – to właśnie ta historia ma w sobie najwięcej eskapizmu. Wydaje się, że przez autora i narratora pożądanego jak nic innego.

Na okładce książki Dariusz Musier deklaruje, że „Mikroelementy napisane zostały w czasie środkowoeuropejskim, a wybrzmiewa w nich i europejski wschód, i trochę reszty świata”. Teza to o tyle śmiała,o ile nietrafna. Nikt tu nikogo nie obrabował z pamięci, nikomu nie reorganizuje się kawałka świata, jak choćby u klasyka tej narracji Milana Kundery. Nikt tu nie „myśli wschodem” podobnie do Andrzeja Stasiuka. Bohater Suskiewicza to raczej pokorny uczestnik procesów okcydentalizacji tego kawałka świata. I jak każdy w tej szerokości geograficznej, musi pogodzić się z nieuchronnością czasu, niż silić się na realizację własnego planu.
Mateusz Dworek


Łukasz Suskiewicz Mikroelementyhttp://www.wforma.eu/mikroelementy.html

  • Dodaj link do:
  • facebook.com