Nowości 2021

Andrzej Ballo Albowiem

Alina Biernacka Kiedyś, jednak. Wiersze wybrane (1977-2020)


Maria Bigoszewska Złodziejska kieszeń

Nicolas Bouvier Na zewnątrz i wewnątrz

Roman Chojnacki Pasterz słoneczników


Roman Ciepliński Życie zastępcze

Marek Czuku Róbta, co chceta

Adrian Gleń M [małe prozy]

Tomasz Hrynacz Emotywny zip

Tomasz Hrynacz Pies gończy

Jarosław Jakubowski Bardzo długa zima

Kazimierz Kyrcz Jr Punk Ogito


Bogusława Latawiec Nieoznakowany szlak

Artur Daniel Liskowacki Cukiernica pani Kirsch (wydanie 2)

Artur Daniel Liskowacki Eine kleine (wydanie 4)

Artur Daniel Liskowacki, Bogdan Twardochleb Przybysze i przestrzenie. Szkice o pisarzach szczecińskich

Joanna Matlachowska-Pala Bezpowrotne

Piotr Michałowski Dzień jest wierszem, świat kolorem

Dariusz Muszer Dzieci krótszej nogi Syzyfa

Marek Pacukiewicz Wieki średnie


Małgorzata Południak Podróżowanie w przestrzeni

Karol Samsel Autodafe 4

Michał Trusewicz Przednówki

 

Nowości 2020

2020. Antologia współczesnych polskich opowiadań

Andrzej Ballo Made in Roland

Roman Ciepliński Ukryte myśli

Krzysztof Ćwikliński Nocny gość

Anna Frajlich W pośpiechu rzeka płynie

Jarosław Jakubowski Wojna

Zbigniew Jasina Inaczej przemijam

Jolanta Jonaszko Portrety

Paol Keineg Powrót do Bretanii

Bogusław Kierc Płomiennie obojętny (o chłopcu, który chciał być Bogiem)

Andrzej Kopacki Sonety, ody, wiersze dla Marianny

Yvon Le Men Tu i tam

Artur Daniel Liskowacki Hotel Polski

Marek Maj Teorie naiwne


Dariusz Muszer Córka męża i córka żony

Dariusz Muszer Księga ramion deszczu

Uta Przyboś Wielostronna

Karol Samsel Autodafe 3

Tomasz Stefaniuk Małpka Koko i inne wierszyki dla (nie)grzecznych dzieci

Bartosz Suwiński Nawie

Henryk Waniek Notatnik i modlitewnik drogowy II

 

NOTES, W literaturze umieramy samotnie

NOTES Karola Samsela » NOTES, W literaturze umieramy samotnie

„Módl się. Albo przeczytaj wiersz”. Naiwny realizm Tadeusza Dąbrowskiego nie zaskakuje mnie – rozumuje tak wielu bardzo dobrych, współczesnych poetów. Nie znaczy to jednak, że nie chcę tej teorii poezji oprotestować. Jest bowiem w moim przekonaniu szczególnie szkodliwa jako postawa światopoglądowa. Zarazem – atrakcyjna. W rozmowie z dziennikarzem „Gazety Wyborczej” autor Czarnego kwadratu deklaruje m.in., że „ambitne czytelnictwo zabijają sami poeci prowadzący wyrafinowane gry, zamiast powiedzieć coś czytelnikowi o świecie”. Motywuje to następująco – prawda – „pisarz stawia pytania”, ale „od tego, by na te pytania odpowiadać”, jest filozof. Nie istnieje ani żadna „literatura filozoficzna”, ani w ogóle jej potrzeba czy racja, ani „wyuczalność samych funkcji poetyckich”. Koniec końców, i tak sama „poezja przychodzi jak kot” – kwituje wreszcie sprawę zgrabnym bonmotem Dąbrowski.

Siłą tej wypowiedzi jest złudzenie wielkiej komunijnej wspólnoty, którą jest w stanie zadzierzgnąć poezja świata: wspólnoty z czytelnikiem. Powiedzmy od razu: to anachronizm i jeżeli czegokolwiek doświadczenie ponowoczesności mogło nas nauczyć: to właśnie tego. Egzystujemy w erze upadku ostatniego bastionu wiary literackiej: czytelnika. Nie chodzi więc o to, by tworzyć literaturę, nastał wszak koniec „literatury-dla”, chodzi o to, by literaturę „prze-myśleć” tak, jak swojego czasu Berleant nakazywał „prze-myśleć estetykę”. Tadeusza Dąbrowskiego złudzenie wspólnoty ten ruch bezwarunkowo uniemożliwia. Dąbrowski wybiera iluzję bycia razem zamiast gorzkiej wiedzy o tym, że gdzie jak gdzie, ale w literaturze umieramy samotnie. Twierdzę przy tym, że nie każde wyrafinowanie jest od razu wyrafinowaną grą, z pewnością – nie wyrafinowane formy ludzkiej samotności leżące u źródeł deklaracji poetyckich. Dąbrowski wydaje się tego nie dostrzegać. Tymczasem samotność, tak jak wspólnotowość jest rozpoznaniem kondycji literackiej równie dobrym, nie gorszym w każdym razie, co synopsis przeciwne.

Problem życia z kolei i tego, że „wyrafinowana gra” przeważa nad „chęcią mówienia czytelnikowi o świecie”? Dziś jako erudyta, więc nie kto inny, lecz „człowiek wiedzy o świecie”, jak nigdy jeszcze do tej pory pozostaję zafascynowany życiem – i to zarówno w aspekcie jego misterium, jak i jego Biblii pauperum: codzienności. Jestem życiem oszołomiony – właśnie jako erudyta, tym mocniej obstaję przy stwierdzeniach, że myślą jest myśl i nic innego, że smakiem jest smak i nic poza nim. Że miejsce dla głodnych to nie literatura, lecz kuchnia rodzinnego domu. I literatura nie będzie służyć człowiekowi jako chleb. Raczej jako ogień, wiatr albo woda – żywioły, w cieniu i służbie których będzie on pobierać nauki posiłku. Literatura nie służy rozpoznaniu rzeczywistości, ale pozwala nieco bliżej przesunąć na naszą stronę świata metodę jej rozpoznawania. Dlatego umieramy w niej samotnie. Nie – ze sprzyjającymi nam czytelnikami.   

© Karol Samsel

  • Dodaj link do:
  • facebook.com