Nowości 2020

2020. Antologia współczesnych polskich opowiadań

Andrzej Ballo Made in Roland

Roman Ciepliński Ukryte myśli

Krzysztof Ćwikliński Nocny gość

Anna Frajlich W pośpiechu rzeka płynie

Jarosław Jakubowski Wojna

Zbigniew Jasina Inaczej przemijam

Paol Keineg Powrót do Bretanii

Bogusław Kierc Płomiennie obojętny (o chłopcu, który chciał być Bogiem)

Andrzej Kopacki Sonety, ody, wiersze dla Marianny

Yvon Le Men Tu i tam

Marek Maj Teorie naiwne


Dariusz Muszer Córka męża i córka żony

Dariusz Muszer Księga ramion deszczu

Uta Przyboś Wielostronna

Karol Samsel Autodafe 3

Tomasz Stefaniuk Małpka Koko i inne wierszyki dla (nie)grzecznych dzieci

Bartosz Suwiński Nawie

Henryk Waniek Notatnik i modlitewnik drogowy II

 

Nowości 2019

Dejan Aleksić Jak to powiedzieć

Jarosław Błahy Rzeźnik z Niebuszewa

Kazimierz Brakoniecki Twarze świata

Tomasz Hrynacz Dobór dóbr

Piotr Kępiński Po Rzymie. Szkice włoskie

Bogusław Kierc Osa

Andrzej Kopacki Inne kaprysy

Artur Daniel Liskowacki Brzuch Niny Conti

Tomasz Majzel Osiemnasty

Dariusz Muszer Człowiek z kowadłem

Dariusz Muszer Wiersze poniemieckie

Elżbieta Olak Otulina

Paweł Przywara Ricochette

Karol Samsel Autodafe 2

Bartosz Suwiński Bura. Notatnik chorwacki


Paweł Tański Okolicznik północnych pól

Andrzej Turczyński Czasy i obyczaje. Wariacje biograficzne

Andrzej Wasilewski Jestem i

Sławomir Wernikowski Passacaglia

Jurij Zawadski Wolny człowiek jeszcze się nie urodził

 

WĘDROWNICZEK, Miłość i samotność

WĘDROWNICZEK Marka Czuku » WĘDROWNICZEK, Miłość i samotność

Poezję księdza Jana Sochonia cechuje pewna prostota wyrażania myśli, brak bowiem w jego wierszach wyrafinowanych środków stylistycznych, zdecydowanie ważniejsza jest tu treść niż forma. Czasami utwory są zorganizowane przez anaforyczną wypowiedź i w efekcie powtarzania słów lub całych fraz przypominają modlitewną litanię bądź refreniczną pieśń. Opublikowana teraz „Modlitwa do ciszy” to wybór wierszy z dziesięciu tomów, wydanych w latach 2003-2017, uzupełniony o utwory najnowsze oraz dwa fragmenty szkiców o sztuce, a dokonał go poeta związany z dwumiesięcznikiem literackim „Topos”, Jarosław Jakubowski.
Ksiądz profesor Jan Sochoń jest filozofem, pisarzem, redaktorem, nauczycielem akademickim – o niezwykle obszernym dorobku naukowym i literackim (samych książek poetyckich ma na swoim koncie prawie trzydzieści). Swój pierwszy zbiór wierszy „Aby powtarzać świat” wydał w roku 1975. Uczestniczył wtedy w działaniach ruchu literackiego zwanego Nową Prywatnością, który wyrastał z dokonań poprzedniej generacji – Nowej Fali. Oba te nurty miały wspólną aksjologię, różniły się natomiast językiem oraz podjętą strategią liryczną, zmieniającą w przypadku Nowej Prywatności perspektywę z publicznej na prywatną.
Bardzo osobiste są zatem wiersze Jana Sochonia, co wcale nie znaczy, że zamyka się on na świat i obcy mu jest zmysł empatii. Utwory te wiążą wiarę w Boga ze świadomością cielesności, a więc z czułością i dotykiem, które z kolei łączą człowieka „ze wszystkim, co żyje”. Wierze towarzyszy radość poety, że Jezus wybrał i ukochał właśnie jego. Stąd w wielu utworach Sochoń zwraca się bezpośrednio do Chrystusa bądź Matki Boskiej. Przy czym miłość do Boga przejawia się miejscami w sposób quasi-erotyczny, co znajduje wyraz na przykład w apostrofie: „Jezu, moja dziewczyno”.
Ciekawą korespondencję z utworem Rilkego [„Co zrobisz, gdy ja umrę, Panie?”] nawiązuje wiersz „Cóż uczynimy?”, z tym że zmieniono tu punkt odniesienia – z boskiego na ludzki, a dokładniej – wspólny ludzko-boski:

Jezu, proszę, odpocznij,
zadbaj o siebie, o naszą przyszłość.

Cóż uczynimy,
gdybyś nie dożył do śmierci?

Podobny zabieg poczyniono w innym wierszu („Palce”), gdzie odwrócono sytuację z niewiernym Tomaszem: u Sochonia Bóg z ostrożnością wkłada palce jego w rany i jednocześnie pojednawczo się uśmiecha. Relacje poety z Bogiem są więc zażyłe i pełne ufności. W chwilach słabości autor potrafi wyznać, że „Najmocniejszy zapina mi sandał” oraz „wspiera mnie Księga”, choć ma świadomość bycia księdzem „z widocznym poczuciem niebezpieczeństwa”, bo wie, że jest „kruchy i grzeszny”. A gdy odczuwa „ból grzechu”, wtedy Bóg jest daleko. Z kolei rozkosz daje czerpanie takich darów Jezusa, jak rodzina, dom, przyroda, muzyka, słowa, świat cały.
Tak więc wiele wierszy z tomu „Modlitwa do ciszy” opiewa piękno świata jako boskiego tworu, których podmiot zachwyca się wiosennym przebudzeniem przyrody oraz babim latem, pamięta żniwa i zbieranie ziół na łące za lasem bielańskim, czule obserwuje zwinną wiewiórkę w lesie, sikorkę za oknem czy motyle na strychu. Jednocześnie podchodzi do świata w sposób niemal absolutny, prosi więc, by zamieszkały z nim: powietrze, przestrzeń, słońce, ciało, słowo, miłość. Natomiast tzw. wielki świat wielkich miast zdaje się być mu obcy. Świadczą o tym refleksje poety po wycieczce do Nowego Jorku, gdzie prowincjusza przytłacza „amerykańszczyzna”, a obce mu kulturowo są nawet cmentarze. Dotkliwie ranią go również docierające z Polski informacje o morderstwach, kradzieżach, nieufności, bezradności. (...)

[całą recenzję będzie można przeczytać w czerwcowym (prawdopodobnie) numerze „Nowych Książek”]

© Marek Czuku

  • Dodaj link do:
  • facebook.com