Nowości 2018

Jacek Bielawa Kościelec

Zbigniew Chojnowski Zawsze gdzieś jest noc

Wojciech Czaplewski Książeczka rodzaju

Marek Czuku Stany zjednoczone

Anna Frajlich Laboratorium (wydanie 3, rozszerzone)

Małgorzata Gwiazda-Elmerych Czy Bóg tutaj

Lech M. Jakób Do góry nogami

Jolanta Jonaszko Bez dziadka. Pamiętnik żałoby

Péter Kántor Czego potrzeba do szczęścia

Zbigniew Kosiorowski Zapadnia

Sławomir Kuźnicki Kontury

Bogusława Latawiec Pierzchające ogrody

Artur Daniel Liskowacki Spowiadania i wypowieści

Piotr Michałowski Zaginiony w kreacji. Poemat z przypadku

Uta Przyboś Tykanie

Karol Samsel Autodafe

City 4. Antologia polskich opowiadań grozy

 

Nowości 2017

Maria Bigoszewska Wołam cię po imieniu

Jan Drzeżdżon Szalona Monika

Krzysztof Gryko Kontrapunkt

Lech M. Jakób Rzeczy

István Kemény Programy w labiryncie

Bogusław Kierc Jatentamten

Janusz Kryszak Nieme i puste

Joanna Lech Piosenki pikinierów


Dariusz Muszer Pole Czaszek

Cezary Nowakowski, Jakub Nowakowski Błogosławieni

Grażyna Obrąpalska Podróże w pamięć

Halszka Olsińska Złota żyła

Mirosława Piaskowska-Majzel 36 i 6

Małgorzata Południak Pierwsze wspomnienie wielkiego głodu

Ewa Sonnenberg Wiersze dla jednego człowieka

Bartosz Suwiński Wyraj

Paweł Tański Glinna

Maria Towiańska-Michalska Akrazja

Andrzej Turczyński Źródła. Fragmenty, uwagi i komentarze

Miłosz Waligórski Długopis

Henryk Waniek Miasto niebieskich tramwajów

Andrzej Wasilewski Teoria literatury Stanisława Lema

Zbigniew Wojciechowicz Dulszczynea

Marta Zelwan Graffiti


2017. Antologia współczesnych polskich opowiadań

Ukraińska Nadzieja. Antologia poezji

 

"Igły i szpilki wspomnień", http://szafa.kwartalnik.eu, 59 wrzesień 2016

Recenzje » Recenzje 2016 » "Igły i szpilki wspomnień", http://szafa.kwartalnik.eu, 59 wrzesień 2016

copyright © http://szafa.kwartalnik.eu 2016

Zbiór wierszy z tomu „Igły i szpilki” Marka Czuku skierował moją uwagę w czasy minione. Stało się to za sprawą zabawy językowej wykorzystującej utrwalone związki słów, niekoniecznie te frazeologiczne. W obrębie poetyckich fraz przewijają się fragmenty tekstów popularnych niegdyś piosenek, tytuły filmów, zestawy wyrazów odnoszące się do doświadczenia lektur szkolnych, czy też takie związki słów, które związane były z określonymi wydarzeniami jakie miały miejsce gdzieś w czasie przeszłym. Tego typu wykorzystywanie słów i zwrotów świadczy dobitnie o tym, że podmiot mówiący to poeta dojrzały, gnieciony bagażem doświadczeń. Te doświadczenia są jego skarbnicą, bazą jego refleksji.

Świadomość mówiącego peregrynuje po obszarze czasu od wczesnych lat siedemdziesiątych po teraźniejszość. Najdalsze wspomnienie dotyczy dziecięcej fascynacji dziewczyną (dziewczynką w zasadzie), która uczyła się w tej samej szkole. To wyrzut sumienia z powodu niespełnienia kontaktu, z powodu nieśmiałości, która dawno temu nie pozwoliła zbliżyć się do obiektu zachwytu, zapytać o imię, przedstawić się, zaprzyjaźnić. Inne teksty tomu związane z późniejszymi doświadczeniami sygnalizują przemiany w świecie zewnętrznym, zmiany transformacyjne, zmiany w najbliższej przestrzeni. Rozpoznać można przemiany dotyczące Łodzi, z którą podmiot tekstów związany jest z racji miejsca zamieszkania.

W drugim odczytaniu tomu krystalizuje się świadomość mówiąca o tym, że nie same doświadczenia związane ze światem zewnętrznym i językami nazywania tego świata są treścią poezji. To kobiety i relacje z nimi są najczęstszym obiektem rozmyślań. One są też bardzo często pierwszym adresatem utworów. Nie są nazwane z imienia, trudno określić czy jest ich wiele czy nie. Być może wspomnienie tej samej osoby wraca kilkakrotnie w różnych odsłonach poetyckiej konstrukcji. Frazy związane z dziewczynami są delikatnie tylko zmysłowe. To, co najistotniejsze w toku wypowiedzeń to doświadczenia relacji i tego, co zostało z nich po latach w pamięci. Rekonstruowane w pamięci relacje zderzone są z doświadczeniem przemijania, które jest istotnym doznaniem mówiącego. O rozmiarach treści zapisu śladów z życia zdaje się decydować ilość i jakość kontaktów z kobietami. Od tego zdaje się zależeć poczucie pełni życia. Zmienia się nastawienie związane z obiektami fascynacji. Od młodzieńczej fascynacji zmysłowym pięknem przechodzimy do poszukiwania pogłębionej relacji o charakterze transcendentnym. Najdobitniej wyraża to tekst: umówmy się na cmentarzu [...] będziemy leżeć w jednym grobie / pod stertą zżółkłych liści pieścić / robaki i kochać się po wieki wieków.

Tom „Igły i szpilki” polecić można zwłaszcza tym czytelnikom, którzy zbliżeni są wiekiem z poetą i znajdą w tekstach elementy wspólnych doświadczeń. Nie wiem na pewno czy zapisane treści będą w pełni czytelne dla młodszych odbiorców, dla których prezentowany język nie będzie impulsem do rekonstrukcji przeszłych zwrotów i wyrażeń. Nie znaczy to oczywiście, że nie powinni czytać. Wiem tylko, że sposób ich odczytania zderzy się z innym zasobem osobistych doświadczeń.
Paweł Dąbrowski


Marek Czuku Igły i szpilkihttp://www.wforma.eu/igly-i-szpilki.html

  • Dodaj link do:
  • facebook.com