Nowości 2020

Andrzej Ballo Made in Roland

Roman Ciepliński Ukryte myśli

Anna Frajlich W pośpiechu rzeka płynie

Jarosław Jakubowski Wojna

Zbigniew Jasina Inaczej przemijam

Paol Keineg Powrót do Bretanii

Bogusław Kierc Płomiennie obojętny (o chłopcu, który chciał być Bogiem)

Andrzej Kopacki Sonety, ody, wiersze dla Marianny

Dariusz Muszer Księga ramion deszczu

Uta Przyboś Wielostronna

Karol Samsel Autodafe 3

Tomasz Stefaniuk Małpka Koko i inne wierszyki dla (nie)grzecznych dzieci

Henryk Waniek Notatnik i modlitewnik drogowy II

 

Nowości 2019

Dejan Aleksić Jak to powiedzieć

Jarosław Błahy Rzeźnik z Niebuszewa

Kazimierz Brakoniecki Twarze świata

Tomasz Hrynacz Dobór dóbr

Piotr Kępiński Po Rzymie. Szkice włoskie

Bogusław Kierc Osa

Andrzej Kopacki Inne kaprysy

Artur Daniel Liskowacki Brzuch Niny Conti

Tomasz Majzel Osiemnasty

Dariusz Muszer Człowiek z kowadłem

Dariusz Muszer Wiersze poniemieckie

Elżbieta Olak Otulina

Paweł Przywara Ricochette

Karol Samsel Autodafe 2

Bartosz Suwiński Bura. Notatnik chorwacki


Paweł Tański Okolicznik północnych pól

Andrzej Turczyński Czasy i obyczaje. Wariacje biograficzne

Andrzej Wasilewski Jestem i

Sławomir Wernikowski Passacaglia

Jurij Zawadski Wolny człowiek jeszcze się nie urodził

 

"Dubitatio", www.latarnia-morska.eu, 26.01.2013

Recenzje » Recenzje 2013 » "Dubitatio", www.latarnia-morska.eu, 26.01.2013

copyright © www.latarnia-morska.eu 2013

Krzysztof Hoffmann – (rocznik 1983), ur. w Poznaniu, gdzie mieszka. Literaturoznawca, krytyk, tłumacz, adiunkt w Zakładzie Poetyki i Krytyki Literackiej w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dwukrotny stypendysta ministerialny oraz Fundacji UAM. Jego teksty publikowały m. in. pisma „Fa-art.”, „Kresy”, „Litera”, „Polonistyka”, „Portret”, „Przestrzenie Teorii”, „Red”, „Refleksje” i „Strony”. Współpracuje z „Czasem Kultury” i „eleWatorem”. Współredagował Umaszynowienie (2009) i Wiersze dla Piotra (2012). A u schyłku minionego roku opublikował rzecz Dubitatio. O poezji Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, którą w serii „Wokół literatury” opublikowało szczecińskie Wydawnictwo FORMA wspólnie z Fundacją Literatury im. H. Berezy.

Jak dowiadujemy się z opisu na okładce, publikacja ta (wtedy jeszcze komputeropis, będący pracą magisterską autora), zdobyła grand prix w VII edycji Konkursu o Nagrodę im. Czesława Zgorzelskiego oraz nagrodę II stopnia w XIII edycji Konkursu im. J.J. Lipskiego. Wydawca (a raczej wydawcy, bo jest ich dwóch, ze wsparciem finansowym UAM) dopowiada dalej: Jednocześnie to pierwsza książka, która jest monograficznym ujęciem twórczości Tkaczyszyna-Dyckiego – poety, który w ciągu ostatnich lat wszedł na stałe do kanonu literatury polskiej. Autor drogą powolnej lektury i mikroanaliz opisuje Tkaczyszynowe uniwersum, w którym śmierć buduje własną retorykę.

W istocie – to drobiazgowa i wnikliwa analiza poezjowania E. Tkaczyszyna-Dyckiego, twórcy ostatnimi laty zasypanego gradem znaczących wyróżnień (m.in. Nagroda Literacka Gdynia 2006, Nike 2009, Silesius 2012). Autor tej książki, Krzysztof Hoffmann, dedykując ją swej Mamie (cóż za sympatyczny odruch!), jako motta użył dwuwersu ETD: nic nie pozostaje pewnego z nas / może właśnie jedna niepewność.
Niepewność. Właśnie.
A pierwsza część tytułu? Warto przypomnieć sobie znaczenie tego pojęcia. Co – na skróty – przybliży nam ideę krytycznoliterackiej analizy. Łacińskie dubitatio, czyli aporia (z greckiego powątpiewanie) oznacza ni mniej, ni więcej – jak przeczytamy w słownikach – wahanie, niedowierzanie, sprzeczne odczucia wobec przedmiotu. Chciałoby się rzec: rozterki to sprawa „normalna” przy asymilacji poezji niejednoznacznej, wielowarstwowej.

(...) Przedstawiona czytelnikom analiza krytyczna powstała kilka lat wcześniej przed datą wydania. Zaznacza autor w ostatnich zdaniach cząstki domykającej książkę „Zamiast zakończenia” (przed podziękowaniami i bogatą bibliografią), posiłkując się dystansującym cytatem z Dziennika Jerzego Pilcha (Czytanie własnych rzeczy, zwłaszcza po latach, to jest trauma, wstyd i wyniszczenie): Przedkładaną czytelnikowi książkę można postrzegać zatem jako artefakt krytycznoliteracki z pewnego momentu historycznego rozwoju percepcji. Skoro tak, nie dokonywałem modyfikacji tez z pierwotnej wersji, nie jestem pewien, czy potrafiłbym bez przepisywania całości. Zredagowałem jedynie miejscami najbardziej wadliwe fragmenty (co nie oznacza, iż pozbyłem się wątpliwości, czy uchwyciłem wszystkie z nich). Zarazem ufam, iż ta próba monograficznego spojrzenia na poezję Dyckiego – tak spójną i zarazem tak różnorodną - może stanowić nowy, kolejny głos w dyskusji odnośnie całego projektu. Po trzecie, to nie jest zakończenie, jako że książkę wieńczą nie niniejsze zdania, a dziesięć wierszy poety, któremu jest poświęcona. Ostatnie słowo zawsze będzie należeć do poezji.

Fakt. Bowiem w finale publikacji, co uwidocznione i w końcówce rozbudowanego tytułu (o czym nie wspomniałam dotąd), przeczytamy: 10 wierszy na wszelki wypadek ETD. Zacytujmy jeden z nich. Może „VIII. Do kukułki”:

twoje miejsce przepiękna
gżegżółeczko jest przy mnie
w moim wierszu nie zaś
w zapomnieniu które usidla

nie tylko ptaszki i muszki
i nie tylko dzieciuki piatuki
i psiuki pozostań wierna
polszczyźnie moja gżegżółeczko

bierz przykład ze mnie
bo nigdzie indziej nie będzie
ci dobrze moja ptaszyno
zresztą o siebie (zwłaszcza

w poezji) trzeba zawalczyć

by w wierszu „IX.” zaapelować do tejże samej piórnej adresatki, konstatując jednocześnie: (...) musisz mi dzisiaj pomóc / uczyń mnie uczyń poetą / poeta bowiem to ktoś // kto wszystkim zrobi kuku.
Zrobi kuku.
I proszę jaka „niechcący” pointa się przytrafiła.


Krzysztof Hoffmann Dubitatio. O poezji Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiegohttp://www.wforma.eu/263,dubitatio.-o-poezji-eugeniusza-tkaczyszyna-dyckiego.html

  • Dodaj link do:
  • facebook.com