Książki z 2021

Andrzej Ballo Albowiem

Alina Biernacka Kiedyś, jednak. Wiersze wybrane (1977-2020)

Maria Bigoszewska Złodziejska kieszeń

Jarosław Błahy Zaklęty w szerszenim gnieździe

Nicolas Bouvier Na zewnątrz i wewnątrz

Roman Chojnacki Pasterz słoneczników

Roman Ciepliński Życie zastępcze

Wojciech Czaplewski Książeczka wyjścia

Marek Czuku Róbta, co chceta

Adrian Gleń M [małe prozy]

Małgorzata Gwiazda-Elmerych Zapojutrze

Tomasz Hrynacz Emotywny zip

Tomasz Hrynacz Pies gończy

Jarosław Jakubowski Bardzo długa zima

Jarosław Jakubowski Ciemna Dolina

Lech M. Jakób Ćwiczenia z nieobecności

Zbigniew Kosiorowski Zapodziani

Kazimierz Kyrcz Jr Punk Ogito

Bogusława Latawiec Nieoznakowany szlak

Ryszard Lenc W cieniu Golgoty

Artur Daniel Liskowacki Cukiernica pani Kirsch (wydanie 2)

Artur Daniel Liskowacki Eine kleine (wydanie 4)

Artur Daniel Liskowacki, Bogdan Twardochleb Przybysze i przestrzenie. Szkice o pisarzach szczecińskich

Joanna Matlachowska-Pala Bezpowrotne

Piotr Michałowski Dzień jest wierszem, świat kolorem

Dariusz Muszer Dzieci krótszej nogi Syzyfa

Marek Pacukiewicz Wieki średnie

Małgorzata Południak Podróżowanie w przestrzeni

Karol Samsel Autodafe 4

Grzegorz Strumyk Wyjście

Michał Trusewicz Przednówki
 

WĘDROWNICZEK, Lem superstar

2021-04-15 15:47

27.03.21 Łódź / Warszawa
2021 to Rok Stanisława Lema, natomiast dziś przypada piętnasta rocznica jego śmierci. Z tej okazji radiowa Jedynka nadaje premierowe słuchowisko pt. „Szpital Przemienienia” w ciekawej adaptacji i reżyserii Piotra Skotnickiego, który jest również autorem muzyki. Ta debiutancka powieść z 1948 roku mistrza fantastyki naukowej napisana była jeszcze w stylu realistycznym i dotyczyła spraw współczesnych, a nawet „wojennych”.
Rzecz dzieje się w 1939 roku w sanatorium dla psychicznie chorych. Trwa okupacja – świat to teraz Niemcy. Do szpitala trafia młody lekarz Trzyniecki, kierujący się humanistycznymi ideami. Spotyka tam bardzo różnych ludzi – lekarzy poświęcających jednostki dla dobra nauki; chorych, którym się wydaje, że są zdrowi; osoby ukrywające się przed hitlerowcami.
Lem zapowiedział w tej swojej pierwszej powieści zagadnienia, które będą go zajmować do końca twórczego życia. W mikroświecie sanatorium zogniskował problemy ogólnoludzkie i ogólnocywilizacyjne, psychiatria bowiem ukazuje oblicze każdych czasów, a medycyna to okno na nieskończoność. Chorzy natomiast uciekają przed rzeczywistością w świat wyobraźni, która jest parafrazą stanów ludzkich. Pisarz stawiał pytania dotyczące miłości, wiary, autorytetu, nauki, sztuki, niepodległości. A potem pytał bardziej szczegółowo: Geniusz czy wariat? Objawy czy objawienia? Dokąd zmierza życie?
Na to wszystko nakłada się brutalność okupantów, którzy pewnego dnia przyjeżdżają, by zlikwidować szpital. Wówczas wśród personelu klarują się trzy opcje:
1) trzeba ukryć wszystkich,
2) może tylko tych bardziej wartościowych,
3) trzeba ich wszystkich otruć.
Lem wykorzystywał w swojej twórczości solidne wykształcenie przyrodnicze oraz ścisłe. Przez krótki czas pracował jako lekarz, ale ostatecznie porzucił medycynę. Był jednak przede wszystkim filozofem, wizjonerem, moralistą. A jednocześnie pisarzem, bo idee trzeba było przekazać dalej, co czynił z dużym talentem. W czasach szkolnych rozczytywałem się w „Astronautach”, „Cyberiadzie”, „Dziennikach gwiazdowych”, „Opowieściach o pilocie Pirxie”. Teraz – jeśli czas mi na to pozwoli – chciałbym powrócić do świata Lema, a na dodatek lepiej poznać jego eseistykę.

© Marek Czuku