• 

Cechy
format	16,5 x 24,0 cm
rok	2008
strony	308
oprawa	broszurowa
ISBN	978-83-923059-7-2
wydanie	1
język	polski / niemiecki

Kazimiera Kalita-Skwirzyńska, Mirosław Opęchowski
seria czas przestrzeń toższamość
tom 10

Za dziesięć, piętnaście lat po wsiach położonych wokół Szczecina pozostaną ślady czytelne jedynie dla wprawnego oka. W jednym miejscu będzie to granitowy kościółek, w innym kilka wiejskich domów stojących wzdłuż ulicy, w jeszcze innym fragment dworskiego parku – otoczone zewsząd nowymi osiedlami z dziesiątkami, setkami domów, sklepów i hurtowni. Zaaferowani swymi sprawami mieszkańcy i przybysze traktować je będą jako zwyczajny element w pejzażu, często nieświadomi, iż są one reliktami tego, czym były Dołuje, Mierzyn, Wąwelnica czy Buk. Zanim nieodwracalnie zmiotła je urbanistyczna ekspansja Szczecina, datująca się od lat 90. XX wieku.
W historycznym krajobrazie gminy Dobra pierwsze wyłomy uczyniła druga wojna światowa i czasy tużpowojenne; to wówczas zniknęły dwory, młyny, cmentarze. Dziś całe miejscowości giną na naszych oczach, rozpływając się w otaczającym je morzu nowej zabudowy, często chaotycznej, w żaden sposób – urbanistyczny czy architektoniczny niepowiązanej z dawnym kształtem wsi i charakterem ich zabudowy. Znika nie tylko stara zabudowa, ale też coraz szybciej zabudowywane są pola i łąki, poprzecinane nową siatką ulic i dróg dojazdowych.
Praca, którą oddajemy do rąk Czytelników, powstała z potrzeby zatrzymania i utrwalenia w naszej pamięci tego nieuchronnie zanikającego obrazu starych podszczecińskich wsi. Z potrzeby uchwycenia ich charakterystycznych rysów w ostatnim bodaj momencie, gdy historyczny ich kształt możliwy jest jeszcze do odczytania i opisania.
Za dziesięć, piętnaście lat właśnie z tej książki dowiedzieć się będzie można, jak wyglądały nieistniejące już wtedy wsie Bezrzecze, Wołczkowo czy Dobra, które stały się częściami suburbium rozrastającego się Szczecina i które, choć noszą te same, co przed wiekami nazwy, w niczym już nie przypominają swych historycznych poprzedniczek.
Książkę tę dedykujemy mieszkańcom gminy Dobra – tym zasiedziałym i tym nowym, a także wszystkim miłośnikom krajobrazów bezpowrotnie utraconych.
Andrzej Łazowski

spis treści:
Wstęp
Początki osadnictwa
Budowa wsi w XIII wieku
Rozwój wsi w XIV i XV wieku
Dzieje wsi w czasach nowożytnych od XVI do XVIII wieku
Rozbudowa wsi w XIX wieku
Po drugiej wojnie światowej 1945–2008
Wędrówka po wioskach
BEZRZECZE Brunek, Bruneke, Brunn
BUK Boken, Böck
DOBRA Doberen, Daber
DOŁUJE (Kościelec, Daluje) Nyenkerken, Nigenkerken, Neukirchen, Neuenkirchen
GRZEPNICA Armenheide
KOŚCINO Kostein, Köstin
ŁĘGI (Łęgi Duże, Łękno) Laake, Laack
MIERZYN Möringen, Möhrungen, Möhringen
RZĘDZINY Nateheia, Nassenheide
SKARBIMIERZYCE (Halinowo) Sparrenfelde
STOLEC Stolzenburg
WĄWELNICA Wammelitz, Wamlitz
WOŁCZKOWO (Wilczkowo) Volceken, Volzkendorp, Völzendorff, Völschendorf

stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość http://www.cpt.org.pl